Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 yılında 6-17 yaş grubunu kapsayacak şekilde genişletildi.
- Cep telefonu kullanan çocukların oranı %80,1, internet kullanan çocukların oranı %92,7 oldu.
- Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı %10,2 olarak ölçüldü.
Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 sonuçlarına göre çocukların %80,1’i cep telefonu/akıllı telefon, %92,7’si internet kullanıyor. Araştırma 6-17 yaş grubunu kapsıyor.
Araştırma, çocukların bilişim teknolojilerini kullanım durumlarını ve amaçlarını ortaya koymak için yürütülüyor. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubunu içine alacak biçimde genişletildi. Bu dönemde ayrıca 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımı ile siber zorbalığa ilişkin göstergeler de kapsama alındı.
Bu haberde farklı bir yaş grubu belirtilmedikçe "çocuk" ifadesi 6-17 yaş grubunu tanımlıyor. 6-10 yaş grubundaki çocuklar soruları kendileri ya da bir yakınlarının yardımıyla yanıtlarken, 11-17 yaş grubundaki çocuklar herhangi bir yardım almadan yanıtladı.
Cep telefonu kullanımı
Cep telefonu/akıllı telefon kullandığını belirten 6-17 yaş grubu çocukların oranı %80,1 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda %66,2, 11-17 yaş grubunda ise %89,8 olarak ölçüldü. Cep telefonu kullanan çocukların %97,4’ü düzenli olarak cihaz kullandığını belirtti. Kullanım amaçlarında 6-10 yaş grubunda %73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise %87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.
Düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların %37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini söyledi. Bu oran 6-10 yaş grubunda %17,2, 11-17 yaş grubunda %48,0 oldu.
İnternet kullanımı
Çocukların internet kullanım oranı %92,7 olarak gerçekleşti. Bu oran 6-10 yaş grubunda %86,6, 11-17 yaş grubunda %96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve daha fazla internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi %53,0, hafta sonu %63,4 oldu.
Düzenli internet kullanan çocuklar interneti en fazla video izlemek için kullandı (%86,2). Bunu ders çalışma ve ödev/sunum hazırlama (%80,3) ile sosyal medya kullanımı (%75,1) izledi. En az yürütülen faaliyet ise %17,9 ile çevrim içi derse veya kursa katılma oldu.
Sosyal medya kullanan çocukların oranı %69,8 oldu. Erkek çocuklarda bu oran %71,4, kız çocuklarda %68,1 olarak görüldü. Yaş gruplarına göre ise 6-10 yaş grubunda %50,2, 11-17 yaş grubunda %83,4 ölçüldü.
Dijital oyun
Dijital oyun oynayan çocukların oranı %68,1 oldu. Erkek çocuklarda bu oran %77,4, kız çocuklarda %58,2 oldu. Yaş gruplarında 6-10 yaş grubunda %69,1, 11-17 yaş grubunda %67,3 olarak ölçüldü.
Düzenli dijital oyun oynayan çocukların %92,7’si bu alışkanlığını sürdürdüğünü belirtti. En çok tercih edilen tür %48,1 ile macera/aksiyon oldu; strateji/taktik (%44,5) ve spor oyunları (%41,6) bunu izledi.
Oyun oynamaya ilişkin düşünceler yaş gruplarına göre değişti. 6-10 yaş grubunda en sık belirtilen görüş, fazla oyun oynamanın sorumlulukları aksatması (%34,7) oldu. 11-17 yaş grubunda ise ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadığını düşünmeleri (%34,5) öne çıktı.
Ekran süresinin etkileri
Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamlarına etkilerine ilişkin düşünceleri sorulduğunda, %48,3’ü "Daha az kitap okuyorum", %42,2’si "Daha az ders çalışıyorum", %33,0’ü "Ailemle daha az vakit geçiriyorum", %26,8’i "Arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynuyorum", %25,4’ü "Daha az uyuyorum" ifadelerine "Katılıyorum" ya da "Kısmen katılıyorum" yanıtını verdi.
Üretken yapay zeka
11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı %63,0 oldu. Bu oran erkek çocuklarda %60,6, kız çocuklarda %65,5 olarak görüldü. Kullanım amacının en yüksek oranı %88,1 ile örgün eğitim, ikinci sırada %58,6 ile özel amaçlar oldu.
Yapay zekayı kullanmayan çocuklar bunun nedeni olarak en çok, yapay zekanın varlığından haberdar olmadıklarını (%68,9) belirtti. Bunu ihtiyaç duymama (%21,1), nasıl kullanılacağını bilmeme (%18,7) ve gizlilik, güvenlik ya da emniyetle ilgili endişeler (%16,1) izledi.
Siber zorbalık
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı %10,2, siber zorbalık yapan çocukların oranı %4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı ise %23,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların %73,3’ü zorbalığı yapan kişinin yüz yüze tanıştığı bir arkadaşı ya da akranı olduğunu söyledi. Zorbalığın yaşandığı dijital ortamlarda ilk sırada %56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları yer aldı. Bunu %51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, %40,7 ile sosyal medya platformları izledi.
Karşılaşılan türler arasında en yaygın olanı %80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar oldu. Bunu, çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması (%20,3) ve asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması (%15,8) izledi.
Çocuklar zorbalığa uğramalarının nedenini en çok davranış biçimleri (%60,4) olarak gördü. Bunu fiziksel özellikler ya da dış görünüş (%33,1), ailelerinin nereli olduğu ya da kökenleri (%4,4), maddi durum (%2,4) ve engel durumu (%1,7) izledi. Çocukların %9,4’ü "diğer" yanıtını verdi.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalma, yapma ya da tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı %28,1 oldu. Bu çocukların %7,8’i yaşadıklarının okula devam durumunu etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda %5,3, kız çocuklarda %10,5 olarak görüldü.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
