Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- El yüzeylerindeki mikroorganizmalar, yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağza dokunulduğunda vücuda girebiliyor.
- Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Aytan Seydaliyeva, el hijyeninin ne zaman ve nasıl uygulandığının hastalıkları önlemede önemli olduğunu belirtti.
- Uzman, el hijyenini kontrol etmek için 5 soruluk bir test hazırladı ve önerilerde bulundu.
Gün içinde kapı kollarından telefonlara ve toplu taşıma araçlarındaki yüzeylere kadar pek çok yere dokunuyoruz. Bu yüzeylerdeki mikroorganizmalar ellerimize geçip, yıkanmadan göz, burun ve ağza değildiğinde solunum yolu ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına zemin hazırlayabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, doğru el hijyeninin özellikle ishal ve akut solunum yolu enfeksiyonlarını azaltmada en temel adım olduğunu vurguluyor.
Acıbadem Kartal Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Aytan Seydaliyeva, el yıkamanın ne zaman, ne kadar süreyle ve nasıl yapıldığının hastalıkları önlemede büyük rol oynadığına dikkat çekti. Seydaliyeva, uygulamanın doğruluğunu ölçmeye yardımcı olacak 5 soruluk bir test hazırladı.
Yıkama süresi
Ellerin sabunla en az 20 saniye ovulması gerekiyor. Bilimsel çalışmalar, daha kısa yıkamada ellerden mikroorganizma ve zararlı kimyasalların yeterince uzaklaştırılamadığını gösteriyor. Doğru yöntem; elleri temiz akan suyla ıslatmak, sabunla köpürtmek, en az 20 saniye ovalamak, temiz suyla durulamak ve tamamen kurulamak şeklinde sıralanıyor.
Yıkanacak bölgeler
Yalnızca avuç içlerini sürtmek yetmiyor. El sırtları, parmak araları ve tırnak altları da sabunla iyice ovalanmalı. Ellerin tamamen kurulanması da önemli, çünkü ıslak ellerden mikroorganizmalar diğer yüzeylere daha kolay aktarılabiliyor. Temiz havluyla kurutmanın mı, hava ile kurutmanın mı üstün olduğuna dair yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
Ne zaman yıkanmalı
Eller gözle temiz görünse de mikroorganizma taşıyabilir. Yemek hazırlamadan önce, yemekten önce, bir başkasını beslemeden ya da emzirmeden önce, tuvalet kullanımı ve dışkıyla temastan sonra, öksürme, hapşırma veya burun temizliğinden sonra ve eller görünür biçimde kirlendiğinde yıkanmalı. Evde kusma ya da ishali olan birinin bakımından önce ve sonra, yara bakımında, hayvanlarla ya da hayvan atıklarıyla temastan sonra ve çöpe dokunduktan sonra da el yıkamak hayati önem taşıyor.
Su sıcaklığı
Etkili el yıkama için çok sıcak su gerekmiyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, sıcak ve soğuk suyun ellerden benzer miktarda mikroorganizma uzaklaştırdığını belirtiyor. Asıl belirleyici olan, ellerin tüm yüzeylerinin yeterli süre sabunla ovalanması, durulanması ve kurulanması. Çok sıcak su ciltte tahrişe, hatta yanıklara yol açabileceğinden, kişi tercihine göre soğuk ya da ılık su kullanılabilir.
El antiseptiği
Alkol bazlı el antiseptikleri yararlı olsa da sabun ve suyun yerini her koşulda tutmuyor. Sabun ve suya erişim yoksa ve eller görünür biçimde kirli değilse en az yüzde 60 alkol içeren antiseptik kullanılabilir. Ürün elin tüm yüzeylerine yayılmalı ve kuruyana kadar ovuşturulmalı. Eller kirliyse sabun ve su tercih edilmeli; özellikle norovirüs gibi bazı etkenlerin uzaklaştırılmasında sabun ve su, antiseptiklerden daha etkili. Antiseptik, yıkamaya güçlü bir alternatif değil, uygun koşullarda başvurulacak bir seçenek olarak görülmeli.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
